Wpływ stresu na przebieg AZS

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła dermatoza, której głównymi objawami są: silny świąd, podrażnienia skóry i odczucie jej suchości. W okresach zaostrzeń choroby dolegliwości te dają się we znaki wszystkim pacjentom, obniżając jakość ich codziennego funkcjonowania, powodując problemy ze snem, skutecznie psując nastrój oraz odpowiadając za ogólny dyskomfort psychiczny, niepokój i rozdrażnienie. W przypadku egzemy mamy również do czynienia z sytuacją odwrotną - długotrwały stres, silne emocje i lęki mogą mieć negatywny wpływ na stan skóry atopowej, doprowadzając tym samym do nasilenia objawów choroby. Dlaczego tak się dzieje? Jak można zadbać o dobrą kondycję psychiczną dzieci, nastolatków i dorosłych z AZS?

Atopowe zapalenie skóry określane jest współcześnie jako choroba psychosomatyczna ze względu na rolę czynników psychicznych w jej przebiegu. Niestety wiele osób z egzemą odczuwa silne negatywne emocje, długotrwały stres i ciągły lęk właśnie z powodu egzemy. Mamy zatem bardzo często do czynienia z błędnym kołem - osoby z AZS odczuwają silny strach i stres z powodu możliwości nawrotu okresu zaostrzenia choroby, który może stanowić rezultat złego stanu psychicznego pacjenta. Jednocześnie wraz z nasilaniem się świądu i podrażnień wrażliwej skóry atopowej chora osoba odczuwa coraz większy stres, niepokój i rozdrażnienie, które nie pomagają w łagodzeniu objawów egzemy - a nawet wręcz przeciwnie. Silny związek pomiędzy AZS a zdrowiem psychicznym sprawia, że dermatoza ta zyskała miano choroby psychosomatycznej. Z tego powodu zalecane jest, aby osoby z AZS w razie potrzeby korzystały również z pomocy specjalistów od zdrowia psychicznego. Dobra kondycja psychiczna nie tylko polepsza jakość codziennego funkcjonowania pacjentów, ale również wpływa pozytywnie na stan skóry atopowej.

Najprościej rzecz ujmując, stres możemy nazwać reakcją organizmu na jakieś wydarzenia czy czynniki, które zaburzają naszą równowagę. O ile odczuwany krótkotrwale przed ważnym spotkaniem biznesowym czy wystąpieniem publicznym może działać wręcz motywująco, o tyle długotrwały stres sieje spustoszenie w całym organizmie człowieka, włączając w to przede wszystkim skórę. Dzieje się tak między innymi dlatego, że główny hormon stresu (kortyzol) hamuje syntezę kolagenu oraz innych białek, przedkładając się tym samym na większą podatność na zakażenia i tak wrażliwej już skóry. Silny stres o charakterze przewlekłym jest ogólnie związany z negatywnym wpływem na homeostazę skóry, co może stanowić przyczynę zaostrzenia objawów AZS. Tak jak wspomnieliśmy już powyżej, w przypadku egzemy długotrwały stres może wywołać nasilenie choroby, ale też może mieć miejsce sytuacja odwrotna - nadchodzący po remisji AZS okres zaostrzenia może wywołać silne negatywne emocje, które jeszcze bardziej pogorszą stan skóry pacjenta.

Przede wszystkim należy sobie uświadomić, że stres nie stanowi wyłącznie domeny nastolatków i dorosłych, ale mogą odczuwać go również dzieci, u których codzienna równowaga została niespodziewanie zaburzona bądź pojawiły się nagłe zmiany w otoczeniu. Dzieci potrafią również z łatwością dostrzec nerwową atmosferę i negatywne emocje rodziców (bądź bliskich), które często im się udzielają. Dlatego też w przypadku maluchów z AZS podstawą jest zadbanie o własny komfort psychiczny i radzenie sobie ze stresem spowodowanym egzemą. Z myślą o zdrowiu psychicznym dzieci zmagających się z egzemą należy zadbać o odpowiedni balans panujący w ich życiu pomiędzy nauką i domowymi obowiązkami a odpoczynkiem, rozwijaniem zainteresowań oraz realizowaniem ulubionych zadań. Kolejnym istotnym elementem jest zadbanie o jak najlepszą jakość snu, w czym pomocne mogą okazać się: pielęgnacja skóry atopowej opierająca się na stosowaniu emolientów (np. balsamu emolientowego do ciała Atopigo®), optymalne warunki panujące w sypialni, unikanie czynników podrażniających skórę oraz odpowiedni dobór piżamy.

Właściwie, wymienione wyżej kwestie redukują poziom stresu i wpływają pozytywnie na zdrowie psychiczne również młodzieży i dorosłych. Niestety szacuje się, że wiele osób borykających się z AZS zmaga się również z depresją i stanami lękowymi. Z tego właśnie powodu osobom z egzemą zaleca się wsparcie specjalisty, który pomoże pacjentom zrozumieć własne emocje i odnaleźć skuteczne metody na radzenie sobie z nimi.